Hesperian Health Guides

Blesi ki fon

Jeneralman, se pou nou kite yon blesi ki fon tou louvri. Si nou pa fèmen yo korèkteman, sa ka lakòz yo enfekte. Blesi ki chire, ki sal, ak blesi pike, nou gen pou lave yo 2 fwa nan yon jou ak dlo bouyi. Kite yo louvri, oubyen louvri yo ankò, pou yo ka geri depi anba rive sou anwo.

Blesi ki fon ka bay yon moun maladi tetanòs (maladi kò rèd). Bay moun nan vaksen kont tetanòs. Ba li piki sewòm antitetanik tou.

Si nou pa konnen si li ta bon pou nou fèmen yon blesi, kite l louvri.

Pa janm fèmen mòde bèt, tout blesi pike, ak tout blesi ki chire e ki sal.


Mòde bèt

Lave mòde bèt pandan 15 minit pou pi piti, ak dlo savon. Mòde bèt fasil pou anvlimen. Bay moun nan antibyotik.

Pou mòde chen, makak, chovsourit, ak rat dlo, bay moun nan vaksen touswit kont laraj, ansanm ak piki sewòm ki pou kraze laraj la.

Laraj se yon maladi ki touye moun. Li aji sou sèvo a, epi li fè yon moun bwouye oubyen paralize. Nan detwa jou, li pèdi konnesans, Lè fini, li mouri. Lè yon bèt ki gen laraj mòde yon moun, li ka pran jis yon mwa oubyen plis anvan nou wè siy maladi a, men lè sa a li twò ta pou trete l. Si se ka laraj bèt la gen, epi nou pa jwenn ni vaksen ni sewòm ki pou kraze laraj, kontakte otorite Sèvis Sante Piblik touswit. Menm si nou pa gen sewòm kont laraj, nou ka anpeche laraj vin sou yon moun si nou fè vit lave po a ak savon epi rense l byen plizyè fwa. An plis, bay yon seri vaksen kont laraj pi vit ke posib.

NWTND fa Page 16-1.png

Premye siy laraj sanble ak siy yon grip. Men li pi mal anpil pase grip. Se lamò sèten. Si nou pa jwenn ni vaksen ni sewòm, pran kontak avèk Sèvis Sante Piblik touswit.

NWTND fa Page 16-2.png

Kout kouto

Blesi ki fon ki fèt ak kout kouto, jeneralman nou dwe kite yo louvri, epi netwaye yo souvan. Bay cloxacilline oubyen clindamycine si nou wè yo vle enfekte.

Kout kouto nan lestomak oubyen nan vant ka grav anpil. Chache konkou doktè. Aprann ki sa nou dwe fè pandan nou nan wout, pou kout kouto nan lestomak, oubyen pou kout kouto nan vant .

Lè yon moun pran yon bal fizi

NWTND fa Page 17-1.png

Swiv sa yo di pou nou fè pou rete san an : fè fòs—sou kote bal la antre ak sou kote l soti. Si nou pa wè kote l soti, bal la toujou anndan kò moun nan. Fòk yo fè li operasyon pou wete l. Chache konkou doktè.

Antouka, se pou nou byen lave blesi a. Bay cloxacilline, clindamycine OUBYEN céfalexine.

Si li pran yon bal nan tèt, chache konkou doktè. Pandan nou nan wout, sèvi ak dra pliye oubyen zòrye pou leve tèt moun nan yon ti kras. Mete yon pansman pwòp sou blesi a.

Blesi pa bal fasil pou yo enfekte. Fè tout sa ki posib pou nou chache konkou doktè, menm anvan nou wè siy enfeksyon.

Li pran yon bal fizi nan janm. Zo a fele.
Si nou sispèk li te pran yon bal nan zo, zo a ka kase oubyen fele. Fè yon aparèy ki pou kenbe zo a nan yon pozisyon fiks. Moun nan pa dwe sèvi avè l pou kèk senmenn. Aprann plis sou zo kase.
Li pran yon bal atravè yon zo nan janm. Li kase.