Hesperian Health Guides

Kriz

Kriz se lè yon moun rete konsa li ka rive pèdi konnesans li, osinon li ka aji yon ti jan dwòl. Lap bat kò li osinon lap tranble, san li pa ka kontwole mouvman kò li. Dabitid, sa pase nan de twa minit.

Sa ki kapab lakòz se gwo lafyèv, dezidratasyon (manke dlo nan kò), blese, malarya, anpwazonnman, osinon lòt bagay ankò. Si yon moun fè kriz tanzantan san nou pa wè maladi, yo rele sa malkadi—al gade nan Pwoblèm tèt ak sèvo (chapit sa a poko ekri). Si nou pa wè okenn nan pwoblèm grav sa yo, epi si se yon sèl kriz li te fè, se ka pa grav. (Men lè moun wè yon moun ap fè kriz, sa fè yo pè anpil). Si li fè kriz ankò, se pou li al jwenn yon ajan sante.

Tretman

Lè lap fè kriz, wete tout bagay bò kote li pou li pa fè kò li mal. Kouche li sou kote pou li pa rale vomi nan poumon li, si li vomi. Pa sere yon moun kap fè kriz oubyen eseye kenbe lang li.

Si se manke dlo ki bay kriz la, chache konkou doktè. Lè kriz la fin pase, ba li sewòm oral.

Si se mennenjit ki bay kriz la, chache konkou doktè.

Si se malarya, chache konkou doktè. Pandan nou sou wout, ba li dyazepam. Bay medikaman pou malarya (al gade nan Kèk enfeksyon ki grav: Medikaman - chapit sa a poko ekri).

Si kriz la rete sou li plis pase 15 min, ba li dyazepam likid nan twou dèyè li. Sèvi ak yon sereng san zegui. Chache konnen ki dòz pou nou bay.

Lè yon moun soufri anba tetanòs, kò li vin tou rèd. Nou ka kwè se kriz lap fè. Machwè li sere (machwè rèd) epi tout kò a vin rèd. Aprann rekonèt premye siy tetanòs.

Aprè kriz la fin pase, moun nan ka lou, epi li ka anvi dòmi. Fè li santi tout bagay sou kontwòl.

NWTND fa Page 50-1.png