Hesperian Health Guides

Zam lapolis

NWTND fa Page 41-1.png

Atansyon: Lè nou vle pote sekou bay yon moun ki sibi vyolans nan men lapolis, fè atansyon pou nou pa vin sibi menm vyolans la. Fè jefò pou nou sove ni moun ki blese a, ni pwòp tèt pa nou.

Gaz lakrimojèn, (gaz lacrymogène; tear gas); gaz pwav (vaporisateur de poivre; pepper spray) (toulede fè je bay anpil dlo)

Si nou ka wete kò nou sou kote yo flite gaz la (ki fè je moun boule epi bay anpil dlo), efè yo va pase ase vit. Efè gaz lakrimojèn pase vit; efè gaz pwav ka pran yon èdtan osinon plis pou l pase.

Pa touche bwat gaz ak men nou. Yo cho lè yo fèk fin sèvi. Yap boule moun.

Tranpe yon mouchwa nan dlo osinon nan vinèg, epi mare l sou bouch ak nen nou. Sa va bay ti pwoteksyon.

NWTND fa Page 41-2.png
  1. Voye je nou sou souf moun nan. Gaz pwav ka fè souf li anlè anlè, sitou kay moun ki konn soufri opresyon. Sa ka ba li laperèz. Fè li poze san li, mezi nou kapab.
  2. Lave je ak anpil dlo. Vide l sou je a tou pre nen an pou li koule nan direksyon oubyen bò zòrèy li.
  3. Wete rad li. Depi nou sove tèt nou, epi yo pap flite nou ankò, wete rad ki kontaminen.
  4. Lave po a, yon pati alafwa. (Oubyen rete tann li disparèt pou kont li). Tranpe yon twal nan luil kizin (ki sèvi pou fè manje). Siye yon pati po a ak twal la a. Fè vit siye luil la ak yon lòt twal ki tranpe nan alkòl. Si luil la chita sou po a plis pase 30 segonn, lap melanje ak pwodui chimik la pou li boule po a. Si nou pa gen luil ak alkòl, lave li ak anpil dlo. Oubyen, rete tann. Finalman, doulè a va pase.

Lòt zam lapolis

Bal fizi fèt ak kawotchou, gaz lakrimojèn, kanno dlo, ak baton, yo tout ka bay gwo blese, fè moun pèdi san, bay zo kase, osinon fè moun senyen anndan kò yo. Blese nan tèt ak nan je ka grav anpil. Egzaminen moun nan byen, depi tèt li rive sou zòtèy li. Voye je nou sou li pou wè si li pa endispoze, si li pa pran chòk osinon si li pap pèdi san anndan kò li. Men siy ki fè nou rekonèt sa: li gen tèt vire, li blèm, li fèb. Pou blese nan je, al gade nan Pwoblèm je ak pwoblèm ki ka fè nou pa wè byen.