Hesperian Health Guides

Kadejak

Kadejak ak atak seksyèl se lè yon gason fè sèks san li pat planifye ak yon fanm. Depi fanm lan pa dakò, se vyolans seksyèl. Fanm ak jenn fi ka sibi kadejak nan men moun yo konnen byen, ak nan men etranje, moun nan fanmi yo, osinon mari yo ak menaj yo. Gason ak jennjan ka sibi atak seksyèl tou. Pou aprann plis sou sije kadejak la, al gade nan Vyolans (chapit sa a poko ekri).

Yon moun ki sibi kadejak bezwen premye swen pou okipe blese li. An plis, fòk li jwenn yon moun ki ka pran ka li, yon moun li ka fè konfyans, li ka konte sou li. Nou dwe montre li ki jan nou konprann li. Okipe li nan bon santiman e ak tout kè ou. Pa jije li.

NWTND fa Page 36-1.png

Zak kadejak ka bay gwosès. Si, trapde, nou ba li gwo dòz grenn planin, li gen dwa pa vin ansent. Al gade nan Fè plan pou fanmi. Yon fanm gen plis chans pou li pran maladi ke moun pran nan kontak seksyèl. Al gade nan Pwoblèm ak aparèy ki pou fè pitit (chapit sa a poko ekri). Pou maladi VIH ak SIDA pa antre sou li, al gade nan VIH ak SIDA (chapit sa a poko ekri).

Kòm li ka gen pwoblèm pou li kite nou egzaminen kò li, oubyen manyen li, nou dwe esplike li sa nou pral fè. Nou dwe tann li pare pou sa, anvan nou manyen li osinon trete li.

Kèk fwa, vajen (kannal fi) fanm lan ka dechire epi blese pandan zak kadejak la. Maleng yo ka fè fanm lan mal anpil. Ba li parasetamòl, osinon ibipwofèn. Si twou dèyè li osinon vajen li ap bay anpil san, fè presyon sou li pou kanpe senyen an. Fè fanm lan konnen ki jan pou li fè l li menm, si sa pran senyen ankò.

Pou ti dechire ak ti blese, li mèt tranpe dèyè li twa fwa chak jou nan yon kivèt dlo tyèd. Si li vide dlo sou pati li, lè lap pipi, sa fè maleng yo pa boule l. Li ka nesesè pou fè yon bon ajan sante koud gwo blese.

Yon dosye ki gen yon desen kò a kote nou make tout blese li.
Fè yon desen epi make sou li tout kote li gen maleng. Fè foto si li dakò. Sa ede nou konnen si maleng yo ap geri. Epitou, li ka pote l avè l si li deside ale lajistis.

Egzaminen li pou wè si li pa blese lòt kote nan kò li. Si nou jwenn lòt problèm, al gade pi lwen nan chapit sa a pou konnen ki jan pou nou trete yo. Fè yon dosye kote nou ekri tout sa li rakonte nou, ak tout sa nou jwenn lè nou egzaminen li. Fè li konnen li ka ale lajistis ak papye sa a pou apiye plent lan, menm si li tann lontan pou li fè l.

Fè fanm lan tounen vin jwenn nou nan de twa jou, pou nou ka konnen ki jan li ye, si blese yo ap geri, si moral li ap remonte. Gade byen pou wè si pa gen siy enfeksyon kote l te blese a. Anpil fwa yo konn fè enfeksyon nan vesi (blad pipi), sitou si se te yon zak kadejak sovaj. Al gade nan Pwòblem aparèy pipi (chapit sa a poko ekri).