Hesperian Health Guides

Premye swen: Medikaman

Antibyotik konbat enfeksyon

Antibyotik se medikaman ki ka kraze fòs enfeksyon mikwòb la kap bay la. Yo pa fè anyen sou maladi viris kap bay, tankou varisèl, lawoujòl, grip, ak rim. Se pa tout antibyotik ki konbat tout mikwòb maladi.

Antibyotik ki sanble youn ak lòt, yo di yo nan menm fanmi an. Se pou nou konnen nan ki fanmi antibyotik la soti. Men pouki sa nou dwe konnen:

  1. Antibyotik ki nan menm fanmi ka byen trete menm pwoblèm yo. Sa vle di, nou ka sèvi ak yon lòt medikaman nan menm fanmi an.
  2. Antibyotik ka bay reyaksyon alèji. Depi yon moun fè yon reyaksyon alèji, se tout antibyotik nan menm fanmi an ki va bay reyaksyon an. Sa vle di, nou va oblije sèvi avèk yon antibyotik ki soti nan yon lòt fanmi.


Se pou malad la pran antibyotik la san sote dòz, jis li fin pran tout medikaman ki preskri a. Si li sispann pran medikaman anvan li fin fè tout tretman an, menm si li santi li geri, enfeksyon an ka tounen sou li pi rèd ankò. Lè sa a, li pi mal pou trete l.

Penisilin

(pénicilline; penicillin)
Penisilin se youn pami remèd yo pi sèvi pou touye mikwòb. Li bon pou anpil kalite enfeksyon, menm enfeksyon ki bay postim.

Yo mezire dòz penisilin lan an miligram (mg), osinon an inite. Pou Penisilin G, 250 mg fè 400,000 inite.

Kay pifò moun, penisilin se yon medikaman ki pa gen danje ladan l. Lè yo pran yon dòz depase, li pap fè yo anyen. Sèlman yo gaspiye lajan yo.

Lè penisilin pap travay

Gen de lè penisilin pa aji sou enfeksyon an; li pa ka konbat enfeksyon an, jan pou li ta fè l la. Se ka paske mikwòb yo vin gen yon fòs pou kenbe tèt ak penisilin. Si penisilin senp pa bay rezilta, nou mèt eseye yon lòt kalite penisilin, oubyen yon antibyotik ki soti nan yon lòt fanmi. Pa egzanp, lè se nemoni kap kenbe anba penisilin, sèvi ak kotrimoksazòl osinon eritwomisin.

Atansyon!NBgrnimportant.png
Danje ak prekosyon pou tout kalite penisilin (anpisilin ak amoksisilin ladan l)

Genyen kèk moun ki fè alèji ak penisilin; san yo pa ale avè l. Lè konsa, yo konn gen gratèl ak chofi ki leve sou tout kò yo. Sa konn pran kèk tan, menm kèk jou apre yo pran penisilin anvan gratèl la parèt. Reyaksyon an ka dire kèk jou. Se pou li sispann pran penisilin touswit. Yon anti-istaminik (medikaman pou alèji) ka soulaje gratèl la. Penisilin ka bay moun kè plen ak dyare. Se pa yon reyaksyon alèji yo ye. Menm si sa ba li traka, li pa oblije sispann pran penisilin.

Yon lè konsa, nou ka jwenn moun ki ka fè gwo alèji, ki ka pran gwo chòk. Lè konsa, fini moun nan fini pran penisilin lan, se mèt kèk minit, se mèt kèk èdtan, figi li vin wouj, lèv ak gòj li yo kòmanse anfle, li kòmanse dekonpoze, li gen pwoblèm pou li pran souf byen, li tankou yon moun ki pran yon chòk. Gen gwo danje ladan l. Se pou nou ba li epinefrin (adrenalin) touswit. Se pou nou toujou gen epinefrin disponnib lè nap bay piki penisilin.

Si penisilin bay yon moun yon reyaksyon alèji, fòk li pa janm pran penisilin ankò — ni amoksisilin, ni anpisilin, osinon lòt nan menm fanmi an—ni nan bouch, ni piki. Si li pran li ankò, reyaksyon an va pi grav, epi li ka rive touye l. Se pou li pran eritwomisin osinon yon lòt antibyotik.

Piki

Pou pifò enfeksyon penisilin ka geri, nou gen dwa bay penisilin yo ka pran nan bouch. Piki penisilin gen plis danje ladan l pase penisilin pou vale. Yo pi fasil bay reyaksyon alèji ak lòt pwoblèm. Sèvi ak piki penisilin sèlman pou enfeksyon ki grav anpil.

Anpisilin ak amoksisilin: antibyotik ki touye anpil kalite mikwòb


(ampicilline, amoxicilline; ampicillin, amoxicillin)
Anpisilin ak amoksisilin se antibyotik ki ka touye anpil kalite mikwòb. Nou ka sèvi ak ni youn ni lòt; prèske toujou, toulede bon. Lè nou li nan liv sa a kote yo di pou nou bay anpisilin, souvan nou ka sèvi avèk amoksisilin nan plas li. Men sèvi avè l jan yo di nou.

Pa genyen anpil danje nan anpisilin ak amoksisilin. Yo bon anpil pou tibebe ak timoun piti.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

(efè ki pa ann afè ak tretman an epi ki ka bay traka)
Toulede medikaman sa yo, men sitou anpisilin, ka bay gwo anvi vomi ak dyare. Si yon malad gen dyare, li ta pi bon pou nou pa ba li medikaman sa yo. Chache jwenn yon lòt antibyotik.

Malad la ka fasil gen yon gratèl ki leve sou tout kò li. Men si li leve glòb ak boul ki vini ale nan kèk èdtan, se byen posib se yon reyaksyon alèji li ye. Fòk li sispann pran li. Fòk li pa janm pran li ankò. Si li ta sèvi avè l ankò, alèji a ka pi fò. Li ka menm rive touye l. Gen de fwa, nou ka sèvi ak eritwomisin nan plas li. Yon moun konn gen gratèl ak chofi ki sanble ak lawoujòl, ki leve sou kò li, 8 jou konsa apre li kòmanse pran medikaman. Li dire kèk jou. Se pa fasil si alèji li ye. Men nou pa ka sèten si se alèji oubyen non. Jeneralman, li pi bon pou moun nan sispann pran antibyotik la.

Atansyon!NBgrnimportant.png
Gen de lè, mikwòb vin gen yon fòs pou kenbe tèt ak medikaman an. Pwoblèm sa a ap vin pi rèd toujou. Nan chak zòn gen kèk kalite enfeksyon, tankou chigela ak maleng sou po, kote nou pa ka sèvi ankò ak medikaman ke nou te konn sèvi pou trete yo.
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrninjectpill.png

Anpisilin ak amoksisilin, toulede bay bon rezilta lè moun pran yo nan bouch. Lè nou kapab, bay amoksisilin nan bouch. Nou ka bay piki anpisilin, men sèlman lè moun nan gen yon maladi ki grav, osinon lè li vomi, oubyen li pa ka vale.

Pou tout antibyotik, yo ekri konbyen jou apeprè pou malad la pran medikaman an. Se pou moun nan pran medikaman an soti 24 rive 48 èdtan pou pi piti depi lafyèv la fin tonbe, osinon depi tout lòt siy enfeksyon disparèt. Pou moun ki gen VIH/SIDA, bay yo pou pi gran kantite jou ki ekri anba a. Fòs doz la chanje ak maladi a, ak laj moun malad la, osinon ak pwa kò li. Jeneralman, pou moun chetif ak moun ki pa malad grav, bay dòz ki pi piti a. Pou moun ki gwo ak moun ki malad grav, bay dòz ki pi gran an.

AMOKSISILIN (AMOXICILLINE; AMOXICILLIN) (nan bouch)
Bay 45 - 50 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 2 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki poko gen 3 mwa: bay 125 mg, 2 fwa pa jou pandan 7 rive 10 jou.
Timoun 3 mwa - 3 ane: bay 250 mg, 2 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Timoun 4 - 7 ane: bay 375 mg, 2 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Timoun 8 - 12 ane: bay 500 mg, 2 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 500 - 875 mg, 2 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
ANPISILIN (AMPICILLINE; AMPICILLIN) (nan bouch)
Bay 50 - 100 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Timoun ki poko gen 1 ane: bay 100 mg, 4 fwa pa jou, pandan 7 jou.
Timoun 1 - 3 ane: bay 125 mg, 4 fwa pa jou, pandan 7 jou.
Timoun 4 - 7 ane: bay 250 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
Timoun 8 - 12 ane: bay 375 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 500 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
ANPISILIN (piki)
Nou ka bay piki anpisilin, men sèlman lè yon moun malad grav, oubyen lè lap vomi osinon li pa ka vale.
Bay piki 100 - 200 mg, pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz, jis li kòmanse geri. Lè sa a, bay amoksisilin nan bouch.
Tibebe ki poko gen 1 ane: piki 100 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
Timoun 1 ane - 5 ane: piki 300 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
Timoun 6 ane - 12 ane: piki 625 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.
Pi gran pase 12 ane: piki 875 mg, 4 fwa pa jou pandan 7 jou.

Amoksisilin avèk asid klavilanik


(amoxicilline avec acide clavulanique; amoxicillin-clavulanate potassium)
Yo fè amoksisilin ak asid klavilanik; dòz amoksilin pa toujou menm dòz an rapò ak dòz asid klavilanik. Pa egzanp, yo ekri 250/125 mg (ki vle di gen amoksilin 250 mg ak asid clavilanic 125 mg). Osinon 500/125 mg. Osinon 875/125 mg. Pi souvan yo ekri dòz amoksisilin sèlman, jan nou ekri l anba.

Bay li nan bouch ansanm ak manje osinon lèt.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpillspoon.png
Mòde bèt
Bay 25 – 45 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 2 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki poko gen 3 mwa: bay 75 mg, 2 fwa chak jou pandan 3 rive 5 jou.
Tibebe 3 mwa - 1 ane: bay 100 mg, 2 fwa chak jou pandan 3 rive 5 jou.
Timoun 1- 5 ane: bay 125 mg, 2 fwa chak jou pandan 3 rive 5 jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay 300 mg, 2 fwa chak jou pandan 3 rive 5 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 600 mg, 2 fwa chak jou pandan 3 rive 5 jou.

Penisilin, penisilin V, penisilin VK (nan bouch)


(pénicilline, pénicilline V, pénicilline VK; penicillin, penicillin V, penicillin VK)
Si enfeksyon an pa twò grav, nou ka bay penisilin nan bouch (olye bay piki).

Menm si nou te kòmanse trete yon enfeksyon ki grav ak piki, yon fwa malad la tanmen refè, nou mèt bay li nan bouch. Si, apre de twa jou, nou poko wè li komanse geri, nou ka kalkile si li ta bon pou nou ba li yon kòt kalite antibyotik. Fè li wè doktè.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png

Pou medikaman an aji pi byen nan kò malad la, se pou li toujou vale l lè lestomak li vid. Bay li pou pi piti, inèdtan anvan manje oubyen dezèdtan apre li fin manje.

Bay 25 – 50 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz, pandan 10 jou. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki poko gen 1 ane: bay 62 mg. 4 fwa pa jou.
Timoun 1 - 5 ane: bay 125 mg 4 fwa pa jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay 125 - 250 mg, 4 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 250 – 500 mg 4 fwa pa jou.

Pou enfeksyon ki grav, double dòz la.

Si blese a ka enfekte ak tetanòs, lè nou fin bay penisilin G pandan 2 jou, kòmanse bay penisilin V. Bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 8 jou.

Mòde bèt: bay dòz ki ekri anwo a pandan 3 rive 5 jou. An plis, bay metwonidazòl OSINON klendamisin.

Piki penisilin, penisilin G


(pénicilline, pénicilline G; penicillin, penicillin G) Se pou nou sèvi ak piki penisilin pou kèk enfeksyon ki grav, tankou tetanòs.

Genyen kèk kalite piki penisilin: genyen ki aji vit, gen lòt ki rete pi lontan nan kò moun, epi gen lòt ankò ki rete anpil tan ap travay nan kò moun.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrninject.png

PENISILIN PWOKAYIN (pénicilline procaïne, benzylpénicilline procaïne ; procaine penicillin, procaine benzylpenicilin) (ki rete pi lontan ap travay nan kò moun) Bay piki sèlman nan vyann moun nan; pa bay li nan venn.

Bay 25,000 - 50,000 inite, pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou. Pa depase 4,800,000 inite. Si pa gen balans, bay selòn laj li:
Timoun 2 mwa - 3 ane: piki 150,00 inite, yon fwa chak jou, pandan 10 rive 15 jou.
Timoun 4 - 7 ane: piki 300,000 inite, yon fwa chak jou, pandan 10 rive 15 jou.
Timoun 8 - 12 ane: piki 600,000 inite, yon fwa chak jou, pandan 10 rive 15 jou.
Pi gran pase 12 ane: piki 600,000 - 4,800,000 inite, yon fwa chak jou, pandan 10 rive 15 jou.

Pa bay tibebe ki poko gen 2 mwa medikaman sa a, sòf si nou pa gen ni lòt penisilin ni anpisilin. Si se sèl medikaman nou gen sou lamen, bay 50,000 inite, yon fwa chak jou pandan 10 rive 15 jou.

Pou enfeksyon ki grav anpil, kay timoun ak granmoun, double dòz la.

Si blese a ka enfekte ak tetanòs, bay dòz ki ekri anwo a, OUBYEN bay dòz la pandan 2 jou. Answit, bay penisilin nan bouch (penisilin V). Epitou, bay sewòm antitetanik.

Kloksasilin


(cloxacilline; cloxacillin)
Kloksasilin soti nan fanmi penisilin. Gen de lè nou ka sèvi avè l pou trete enfeksyon kote mikwòb kenbe tèt ak penisilin. Nou ka sèvi avè l pou trete maleng sou po ki fè postim, ak enfeksyon nan zo. Si nou pa gen kloksasilin, nou met sèvi ak dikloksasilin.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Kè plen, vomisman, lafyèv, ak doulè nan jwenti

Atansyon!NBgrnimportant.png
  • Pa sèvi avè l si moun nan fè alèji ak penisilin.
  • Medikaman sa a ka fè grenn planin pèdi fòs li. Moun dwe sèvi ak yon lòt metòd (tankou kapòt) pandan yap pran medikaman an.
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png
Pou pifò enfeksyon
Timoun piti, bay 25 - 50 mg pou chak kilogram pwa timoun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Granmoun, bay 50 - 100 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Timoun ki poko gen 2 ane: bay 75 mg, 4 fwa chak jou.
Timoun 2 - 10 ane: bay 125 mg, 4 fwa chak jou.
Pi gran pase 10 ane: bay 250 rive 500 mg, 4 fwa chak jou.

Pou enfeksyon ki grav, double dòz la.

Pou blese ki fèt ak kout kouto osinon bal fizi, bay dòz ki ekri anwo a, pandan 10 rive 14 jou. Si blese a sal, osinon, si li blese nan vant, bay metwonidalzòl an plis.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a, pandan 5 rive 7 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Dikloksasilin


(dicloxacilline; dicloxacillin)
Dikloksasilin soti nan fanmi penisilin. Gen de fwa nou ka sèvi avè l pou trete enfeksyon ki kenbe tèt ak penisilin. Si nou pa gen dikloksasilin, nou gen dwa sèvi ak kloksasilin.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Kè plen, vant fè mal, manke apeti.

Atansyon!NBgrnimportant.png
  • Pa bay dikloksasilin si moun nan fè alèji ak penisilin. Pa sèvi avè l pou tibebe ki fèk fèt.
  • Medikaman sa a ka fè grenn planin pèdi fòs li. Moun dwe sèvi ak yon lòt metòd (tankou kapòt) pandan yap pran medikaman an.
  • Sispann pran medikaman an si malad la fè pipi fonse, watè klè, osinon si li gen lajonis (po ak je li jòn).
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png

Pran medikaman an ak tout yon gode dlo. Pran li inèdtan anvan li manje oubyen tann jis dezèdtan apre li fin manje.

Timoun ki poko peze 40 kg. bay 12.5 - 25 mg pou chak kilogram pwa timoun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki poko gen 1 ane: bay 20 mg nan bouch, 4 fwa chak jou.
Timoun 1 - 5 ane: bay 30 mg nan bouch, 4 fwa pa jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay 80 mg nan bouch, 4 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 125 – 250 mg nan bouch, 4 fwa pa jou.

Pou blese ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Pou boule ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si li boule grav, si li fè lafyèv, bay dòz la pandan 10 rive 14 jou.

Lòt antibyotik

Eritwomisin


(érythromycine; erythromycin)
Souvan eritwomisin ak penisilin ka trete menm enfeksyon an e bay bon rezilta. Nou ka sèvi ak eritwomisin nan plas penisilin kay moun ki fè alèji ak penisilin. Epi nou ka sèvi avè l pou ranplase tetrasiklin pou trete plizyè enfeksyon.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Eritwomisin ka fasil bay anvi vomi ak vomisman, sitou kay timoun. Pa sèvi avè l pou plis pase 15 jou, paske li ka bay lajonis.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png
Bay 30 - 50 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 2 - 4 dòz. Se pou malad la pran li pandan 7 rive 10 jou, osinon jis 24 èdtan depi tout siy enfeksyon an disparèt. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki fèk fèt: bay 65 mg, 2 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Timoun ki poko gen 3 ane: bay 125 mg, 3 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Timoun 3 - 7 ane: bay 250 mg, 3 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Pi gran pase 8 ane: bay 250 - 500 mg, 4 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.

Bay li pandan 7 rive 10 jou, oubyen jis tout siy enfeksyon disparèt depi 1 rive 2 jou, osinon 24 rive 48 èdtan.

Pou enfeksyon ki grav, double dòz la.

Tetrasiklin ak doksisiklin


(tétracycline, doxicycline; tetracycline)
Tetrasiklin ak doksisiklin se de antibyotik ki ka touye anpil kalite mikwòb. Yo bay bon rezilta lè nou bay yo nan bouch. (Pa bay piki tetrasiklin, ni doksisiklin. Sa fè mal anpil.) Genyen anpil mikwòb ki vin gen fòs pou kenbe tèt ak antibyotik sa yo. Poutèt sa a, antibyotik yo pa ka kraze mikwòb sa yo. Nou pa ka sèvi ak yo anpil, men gen de enfeksyon yo ka trete ankò.

Doksisiklin ak tetrasiklin, nou ka sèvi avèk ni youn ni lòt. Doksisiklin pi bon paske dòz la pi piti. Epi li pa bay pwoblèm tankou tetrasiklin.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Doulè anba kè, lakranp lestomak, dyare, ak enfeksyon chanpiyon konn rive fasil.

Atansyon!NBgrnimportant.png
  • Fanm ki gwo vant pa gen dwa pran medikaman sa yo. Yo ka dekolore osinon donmaje dan ak zo tibebe ki poko fèt la. Pou menm rezon sa a, pa bay timoun li ki poko gen 8 ane, esepte si pa gen okenn lòt medikaman nou ka ba yo. Men yo pa gen dwa pran li pandan anpil jou. Sèvi ak eritwomisin pou ranplase tetrasiklin.
  • Pa sèvi ak tetrasiklin osinon doksisiklin ki depase dat li, oubyen ki la pandan yon tan ki twò long.
  • Gen de moun lè yap pran medikaman sa yo, lè solèy la frape yo, sa fè po a leve chofi, osinon yo boule fasil. Si nou kapab, evite pran gwo solèy, osinon pote yon gwo chapo.
  • Medikaman sa a ka fè grenn planin pèdi fòs li. Moun dwe sèvi ak yon lòt metòd (tankou kapòt) pandan yap pran medikaman an.
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png

TETRASIKLIN
Yon moun dwe evite pran lèt, grenn fè, ak antiasid pandan dezèdtan anvan osinon apre li pran tetrasiklin. Sinon, sa va fè medikaman an pèdi fòs li.

Se pou yon moun pran medikaman sa a lè lestomak li vid. Bay li pou pi piti, inèdtan anvan manje oubyen tann dezèdtan apre li fin manje.

Pou pifò enfeksyon
Bay 25 - 50 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Timoun 8 - 12 ane: bay 125 mg, 4 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 250 – 500 mg, 4 fwa pa jou, pandan 7 rive 10 jou.

DOKSISIKLIN
Bay doksisiklin youn osinon de fwa pa jou, (olye tetrasiklin kat fwa pa jou).

Yon moun dwe evite pran lèt, grenn fè, ak antiasid pandan dezèdtan anvan osinon apre li pran tetrasiklin. Sinon, sa va fè medikaman an pèdi fòs li.

Se pou yon moun pran medikaman sa a lè lestomak li vid. Bay li pou pi piti, inèdtan anvan manje oubyen dezèdtan apre li fin manje.

Pou pifò enfeksyon
Bay 2 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak dòz, men pa depase 100 mg chak dòz, osinon 200 mg pa jou. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Timoun 8 - 12 ane: bay 50 mg, 2 fwa nan yon jou, pandan 7 rive 10 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 100 mg, 2 fwa nan yon jou, pandan 7 rive 10jou .

Pou mòde bèt, bay dòz ki ekri anwo a pandan 3 rive 5 jou. An plis, bay metwonidazòl osinon klendamisin.

Kotrimoksazòl, silfametoksazòl ak trimetoprim, TMP-SMX


(Cotrimoxazole, sulfamethoxazole avec trimethoprim, TMP-SMX)
Konbinezon sa a fèt ak de medikaman, li bon mache epi li ka kraze plizyè kalite mikwòb. Li bon anpil pou moun ki gen VIH/SIDA, paske li ka evite anpil enfeksyon kay moun sa yo.

Atansyon!NBgrnimportant.png

Pa bay tibebe li si li poko gen 6 senmenn. Pa bay fanm ki gwo vant li pandan dènye twa mwa gwosès yo. Genyen anpil chans pou fè alèji ak medikaman an. Lè konsa, li bay lafyèv, souf wo, ak gratèl. Sispann bay malad la medikaman sa a si nou wè li gen gratèl, epi si nou kwè lap fè yon reyaksyon alèji.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png

Genyen de kalite konbinezon yo fè avèk silfametoksazòl ak trimetoprim. Youn gen 200 mg silfametoksazòl ak 40 mg trimetoprim. Yo ekri sa a konsa 200/40. Genyen lòt, tankou 400/80 osinon 800/160. Gen de fwa yo ekri dòz trimetoprim sèl (dezyèm nimewo).

Pou pifò enfeksyon
Tibebe 6 senmenn – 5 mwa: bay silfametoksazòl 100 mg + trimetoprim 20 mg, 2 fwa nan yon jou, pandan 5 jou.
Tibebe 6 mwa - 5 ane: bay silfametoksazòl 200 mg. + trimetoprim 40 mg. 2 fwa nan yon jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay silfametoksazòl 400 mg. + trimetoprim 80 mg, 2 fwa nan yon jou, pandan 5 jou.
Timoun 5 - 9 ane: bay silfametoksazòl 400 mg + trimetoprim 80 mg, 2 fwa pa jou, pandan 5 jou.
Pi gran pase 12 ane: bay silfametoksazòl 800 mg + trimetoprim 160 mg, 2 fwa nan yon jou, pandan 5 jou.

Pou mòde bèt, bay dòz ki ekri anwo a pandan 3 rive 5 jou. An plis, bay metwonidazòl osinon klendamisin.

Klendamisin


(clindamycine; clindamycin)
Klendamisin se yon lòt antibyotik ki ka kraze plizyè kalite mikwòb. Li bon sitou pou trete enfeksyon, tankou enfeksyon nan po ak absè, kote mikwòb yo kenbe tèt ak penisilin.

Atansyon!NBgrnimportant.png

Si yon moun kap pran klendamisin kòmanse watè dlo osinon san, se pou li sispann pran li touswit. Yon dyare konsa fè nou konnen li ka te trape yon enfeksyon grav klendamisin kap bay la. Tinouris pa gen dwa pran medikaman sa a paske li konn pase nan lèt manman an, pou li ka bay tibebe a pwoblèm.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png
Bay klendamisin nan bouch.
Timoun ki poko gen 3 ane: bay 37.5 rive 75 mg, 3 fwa pa jou.
Timoun 3 - 7 ane: bay 75 - 150 mg, 3 fwa pa jou.
Timoun 8 - 12 ane: bay 150 - 300 mg, 3 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 150 - 450 mg, 3 fwa pa jou.

Pou mòde bèt, bay dòz ki ekri anwo a pandan 3 rive 5 jou. An plis, bay yon lòt medikaman tankou doksisiklin OSINON kotrimoksazòl OSINON penisilin V.

Pou blese ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou.

Pou boule ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si boule a grav oubyen malad la fè lafyèv, bay doz la pandan 10 rive 14 jou.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si blese sal anpil, bay sipwofloksasilin an plis.

Pou blese fèt ak kout kouto osinon bal fize, bay dòz ki ekri anwo a pandan 10 rive 14 jou.

Metwonidazòl


(métronidazole; metronidazole)
Metwonidazòl bon mache. Epitou, li se yon bon remèd ki pou trete enfeksyon grav kote nou pa byen konnen ki sa ki bay enfeksyon an. Nou ka sèvi ak li menm sèl, oubyen nan yon konbinezon, pou konbat mezi kalite mikwòb nou kapab.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Li konn fasil bay anvi vomi, lakranp, ak dyare. Si moun nan pran medikaman ansanm ak manje, sa ka soulaje pwoblèm sa yo. Gen de lè, metwonidazòl bay maltèt, osinon li ka bay yon move gou metalik nan bouch.

Atansyon!NBgrnimportant.png

Fanm ki gwo vant pa gen dwa pran metwonidazòl pandan premye 3 mwa gwosès la. Sa ka donmaje tibebe ki poko fèt la. Li ta pi bon pou li pa pran medikaman sa a pandan tout gwosès li ak lè lap bay tete, sof si se sèl bon medikaman ki pou trete pwoblèm lan, epi li vrèman nesesè. Moun pa gen dwa bwè alkòl pandan yap pran medikaman sa a, epi pandan 2 jou apre yo fin pran medikaman an. Sa ka bay gwo anvi vomi. Moun ki genyen maladi fwa pa dwe sèvi avè l.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png
Bay 30 mg pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Oubyen bay dòz la selon laj li:
Timoun ki poko gen 1 ane: bay 37 mg, 4 fwa pa jou.
Timoun 1 - 5 ane: bay 75 mg, 4 fwa pa jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay 150 mg, 4 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 500 mg, 3 osinon 4 fwa pa jou. Pa depase 4 gm (4000 mg) pandan 24 èdtan.

Pou blese ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. An plis, bay dikloksasilin OSINON sefaleksin.

Pou blese ki ka fasil enfekte ak tetanòs, bay dòz ki ekri anwo a pandan 7 rive 10 jou. An plis, bay sewòm antitetanik.

Pou mòde bèt, bay dòz ki ekri anwo a pandan 3 rive 5 jou. An plis, bay yon lòt medikaman tankou doksisilin, OSINON kotrimoksazòl, OSINON penisilin V.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. An plis, bay seftryakzòn, OSINON sefaleksin, OSINON kloksasilin.

Sipwofloksasin


(Ciprofloxacine; ciprofloxacin)
Sipwofloksasin se yon antibyotik ki aji sou anpil kalite mikwòb. Li soti nan fanmi kinolòn (Quinolone). Li se yon bon remèd pou trete anpil kalite enfeksyon nan po, zo, trip, ak aparèy pipi. Men plizyè kote nan lemonn, gen de mikwòb ki vin gen fòs pou kenbe tèt ak medikaman sa a. Se poutèt sa, sèvi avè l sèlman si nou konnen li aji sou enfeksyon nan zòn pa nou an. Pa bay timoun li.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Anvi vomi, dyare, vomisman, maltèt, tèt vire, gratèl, ak enfeksyon chanpiyon.

Atansyon!NBgrnimportant.png
  • Fanm ki gwo vant ak fanm ki bay tete yo pa gen dwa pran li. Pa pran li ansanm ak lèt osinon pwodui fèt ak lèt.
  • Sa pa rive souvan, men sipwofloksasin konn donmaje fil vyann yo. Sof pou de ka byen espesyal, timoun ki poko gen 16 ane dwe evite pran li, paske fil vyann yo poko fin devlope. Si yon moun vin gen jarèt li fè mal pandan tretman an, se pou li sispann pran li touswit.
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png

Pou pifò enfeksyon

Bay 250 - 750 mg, 2 fwa pa jou. Se pou li pran medikaman an pandan 24 èdtan pou pi piti depi tout siy enfeksyon disparèt.

Pou enfeksyon nan san, bay dòz ki ekri anwo a jis tout siy enfeksyon disparèt; lè sa a, ba li pandan 2 rive 3 jou ankò. An plis, bay klendamisin.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. An plis, bay klendamisin.

Pou boule ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si li boule grav, osinon li fè lafyèv, bay dòz la pandan 10 rive 14 jou.

Seftriyaksòn


(ceftriaxone)
Seftriyaksòn se yon antibyotik ki soti nan fanmi sefalosporin (cephalosporine). Sefalosporin yo se antibyotik ki ka kraze anpil kalite mikwòb. Souvan yo koute chè epi nou mal pou jwenn yo. Men, yo pa gen anpil efè segondè; yo pa fasil gen danje ladan yo. Yo bon pou trete de kalite enfeksyon ki grav.

Sèvi ak seftriyaksòn pou trete enfeksyon ki grav, ak enfeksyon kote penisilin pa aji plis sou yo. Pou anpeche mikwòb yo pa vin pi fò pase medikaman sa a, sèvi avè l sèlman lè nou konnen li bay bon rezilta nan zòn kote nou rete a. Sa va anpeche medikaman an pèdi fòs li.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Piki sa a fè mal anpil. Melanje l ak lidokayin si nou konnen ki jan pou nou fè sa.

Atansyon!NBgrnimportant.png

Pa bay tibebe li ki poko gen 8 jou. Pa bay li si malad la gen lajonis.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrninject.png
Nou pa ka bay li nan bouch. Lè nou bay piki, fè zegui a antre fon nan vyann lan.
Bay piki 50 - 100 mg pou chak kilogram pwa moun, chak jou, separe an 2 dòz. Si pa genyen balans, bay dòz la selon laj li:
Timoun 1 - 3 mwa: piki 150 mg, 2 fwa pa jou .
Timoun 3 mwa - 1 an: piki 250 mg, 2 fwa pa jou.
Timoun 2 - 4 an: piki 400 mg, 2 fwa pa jou.
Timoun 5 - 12 an: piki 625 mg, 2 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 an: piki 1 - 2 gram, 2 fwa pa jou. Pa depase 4 gram pandan 24 èdtan.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si blese a sal, bay metwonidazòl an plis.

Pou enfeksyon nan san, bay dòz ki ekri anwo a jis tout siy enfeksyon disparèt; lè sa a, bay li pandan 2 rive 3 jou ankò. Si blese a sal, osinon si li pap fè mye apre li fin pran seftriyaksyon pandan 24 èdtan, bay metwonidazòl an plis.

Sefaleksin


(cephalexine; cephalexin)
Sefaleksin se yon antibyotik ki soti nan fanmi sefalosporin (céphalosporine). Sefalosporin se antibyotik ki fò, ki ka kraze anpil kalite mikwòb. Souvan yo koute chè, epi nou mal pou jwenn yo. Men, yo pa gen anpil efè segondè; yo pa fasil gen danje ladan yo. Yo bon pou trete de kalite enfeksyon ki grav.

Efè segondèGreen-effects-nwtnd.png

Dyare, li watè dlo osinon san; lafyèv, gòj fè mal, maltèt, gratèl wouj sou po kap fè glòb osinon kap dekale, pipi fonse. Li bwouye, li fèb.

Atansyon!NBgrnimportant.png
Si yon moun fè alèji ak lòt antibyotik ki soti nan fanmi sefalosporin, pa ba li medikaman sa a.
Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrnpill.png
Bay 50 mg, pou chak kilogram pwa moun nan, chak jou, separe an 4 dòz. Pa depase 4000 mg pandan 24 èdtan. Si pa gen balans, bay dòz la selon laj li:
Tibebe ki poko gen 6 mwa: bay 100 mg, 4 fwa pa jou.
Timoun 6 mwa - 2 ane: bay 125 mg, 4 fwa pa jou.
Timoun 3- 5 ane: bay 250 mg, 4 fwa pa jou.
Timoun 6 - 12 ane: bay 375 mg, 4 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: bay 500 gm 4 fwa pa jou.

Pou blese ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Pou boule ki enfekte, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive7 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Pou zo kase ki pete po a pou l parèt deyò, bay dòz ki ekri anwo a pandan 5 rive 7 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Pou blese ki fèt ak kout kouto osinon bal fizi, bay dòz ki ekri anwo a pandan 10 rive 14 jou. Si blese a sal anpil, bay metwonidazòl an plis.

Jantamisin


(gentamycine; gentamycin)
Jantamisin se yon antibyotik ki fò anpil. Li soti nan fanmi aminoglikosid (aminoglycoside). Sèl fason pou bay li se ak piki nan vyann osinon nan venn. Medikaman sa a ka donmaje ren yo, epi rann moun soud. Akòz sa a, sèvi avè l sèlman nan ka ijan.

Atansyon!NBgrnimportant.png

Lè nou bay piki jantamisin, fòk nou fè dòz la toutafè egzat. Si nou bay twòp, sa ka donmaje ren li. An plis, sa ka rann yon moun soud pou tout rès lavi li. Nou dwe bay li selon pwa moun lan. Pa bay li pandan plis pase 10 jou.

Ki jan pou nou sèvi avè lNBgrninject.png

Bay piki nan vyann osinon nan venn.

Pou enfeksyon nan san

Timoun 6 mwa - 12 ane: piki 2.5 mg pou chak kilogram pwa timoun nan, 3 fwa pa jou.
Pi gran pase 12 ane: piki 1 - 1.7 mg pou chak kilogram pwa moun nan, 3 fwa pa jou.