Hesperian Health Guides

Blese nan tèt

Si yon moun pran yon kou nan tèt li, si li fè yon aksidan machin, voye je nou sou li pou wè si li blese nan sèvo li. Si yon moun sou, si li te pran dwòg, nou mal pou nou konnen si li blese nan sèvo li. Se prèske menm siy ki fè nou rekonèt ni youn ni lòt. Yon moun ki blese nan tèt, fòk nou egzaminen li pou wè si li blese nan do li tou. Toulede ka mache ansanm.

Siy ki fè nou rekonèt yon blese nan sèvo ki pa twò grav (komosyon)
  • Lap depale osinon li dekonpoze, men pwoblèm lan ap pase vit.
  • Li pa ka sonje ki sa ki te pase
  • Pou yon ti tan, li wè twoub, li wè koukouy.
  • Li gen anvi vomi osinon vomisman ki pa dire lontan
  • Li gen maltèt, tèt li vire, li bouke


Fè li rete kouche pandan 24 èdtan konsa, epi fè li pran yon medikaman ki pou fè doulè a pase, tankou parasetamòl (asetaminofen). Pa ba li ni ibipwofèn ni aspirin. De medikaman sa yo ap fè moun senyen pi fasil. Si lap senyen anndan tèt li, medikaman sa yo ap fè li senyen plis. Voye je nou sou moun nan pandan 24 èdtan. Si li tonbe dòmi, reveye li chak de twa zèdtan pou wè si li kapab pale bon koze, lè nou poze li kesyon. Si moun nan ap depale plis, si li gen maltèt ki pi rèd toujou, si li pèdi konnesans, osinon si li fè kriz, li gen lè ap pèdi san anndan tèt li. Chache konkou doktè san pèdi tan.

Siy ki fè nou rekonèt yon blese grav nan sèvo (komosyon)

Chache konkou si nou wè nenpòt nan siy sa yo:

  • Li endispoze nèt.
  • Li gen maltèt ki pi rèd toujou, li pa wè byen, li pa ka kanpe dwat.
  • Li gen anvi vomi ak vomisman.
  • Lap depale, tanperaman li ap chanje, lap vole sou moun.
  • Kè li bat twò vit osinon twò lant; li pa bat regilye.
  • Li pran ti souf byen vit, oubyen souf li pa regilye; kèk fwa li rapid, kèk fwa li lant.
  • Po li cho, li wouj.
  • Li fè kriz.
  • Nen li osinon zòrèy li bay san osinon dlo.


Siy nou ka wè de twa zèdtan aprè aksidan an:

  • Yon manman je (nwa je) pi gwo pase lòt la
Yon manman je ki byen gwo. Yon manman je ki pi piti.
  • Genyen mak ble ki kouwonnen je li, osinon ki dèyè zòrèy li.
NWTND fa Page 23-3.png
NWTND fa Page 23-4.png

Tèt kap senyen

Blese nan tèt konn bay anpil san. Si nou sèten zo rèl do li pa blese, mande li leve chita, osinon mete l chita, ki ka ede kanpe senyen an. Peze sou blese a pou fè kanpe senyen an. Answit, netwaye blese a byen, epi fèmen l ak pwen kouti osinon lakòl. Si nou pa genyen anyen disponib, pran cheve sou de bò blese a. Mare yo ansanm pou fèmen blese a. Konsa:

Yap mare de mèch cheve ansanm pou fèmen blese a.


Si li gen gwo blese nan tèt, fouye l pou wè si zo tèt la blese. Si nou kwè zo tèt la ka kase, peze sou de bò blese a, men pa peze fò dirèkteman sou blese a.

Nen kap senyen

Peze fò sou de bò nen an, jis anba zo nen.

Yon moun kap panche tèt li devan, pandan lap peze nen li.

Peze l fò pandan 10 minit—san pa wete men nou pou konnen si senyen an kanpe, osinon pou wè si lap reprann senyen. Lè 10 minit fin pase, epi lap senyen toujou, fè sa pou 10 minit ankò.

Pi souvan, lè yon moun gen nen kap senyen, sa va pase san pwoblèm. Men lè yon moun pèdi anpil san, se toujou grav. Lè yon vye granmoun gen nen kap senyen, veye li byen.

Ki sa pou nou fè pou nen moun pa senyen

Mete yon ti ponmad vazlin anndan nen an. Si anndan nen an chèch, lap senyen pi fasil. Lè moun foure dwèt yo nan nen, yo ka fasil fè nen an senyen.